Bitumen dakbedekking:

 

een internationaal succesvol product

bewezen lange levensduur

gecertificeerd kwaliteitsproduct

veelzijdig en flexibel

maatschappelijk verantwoord

in Europa geproduceerd

ecologisch verantwoord

waterdichte garantie

Op verschillende plekken duiken berichten op over coatings die kunnen worden aangebracht op dakbedekking. De coatings zouden daarmee de eigenschappen van de dakbedekking verbeteren of de levensduur verlengen. Aan de Technische commissie van ProBitumen is de vraag gesteld wat wij er als bitumenbranche van vinden. De kop van dit artikel geeft al een eerste indicatie van onze reactie.

Geen vloeibare waterdichting

Er zijn verschillende producten die als coating worden aangeboden. Het gaat hier niet om vloeibare waterdichtingssystemen, die op zichzelf een waterdichte laag vormen of soms in combinatie met een dakbedekkingssysteem worden toegepast. Dit zijn vaak coatings op basis van bitumen die doorgaans probleemloos kunnen worden toegepast.
De bezwaren richten zich op coating op basis van mineralen die voornamelijk worden toegepast om de brandwerendheid te verbeteren of om de reflectie te verbeteren tegen opwarming van het dak. Op zichzelf zijn dit geen slechte eigenschappen. De vraag is echter wat de consequenties zijn van het aanbrengen van een dergelijke laag op bitumineuze dakbedekking.

Brandgedrag

Sommige coating claimen de brandbaarheid van de bovenzijde van het dak te verbeteren. De eerste vraag die gesteld moet worden is of dat nodig is. Er wordt vaak gerefereerd aan NEN 6063 ‘Bepaling van het brandgevaarlijk zijn van daken’. Deze norm die is opgenomen in de bouwvoorschriften (artikel 4.47 Besluit bouwwerken leefomgeving) en geldt in veel gevallen voor de bovenzijde van een dak. De bepalingsmethode is de vliegvuurtest.

Dat deze norm deel uitmaakt van de bouwvoorschriften maakt dat praktisch alle dakbedekkingen aan deze eisen voldoen. Dat geldt dus ook voor bitumineuze dakbedekkingen. Alle KOMO-gecertificeerde dakbedekkingen worden periodiek aan deze test onderworpen om het certificaat te kunnen behouden.

Reflectie

Onderzoek toont aan dat de temperatuur aan de bovenzijde van een ‘zwarte’ dakbedekking kan oplopen tot 90 °C en soms nog hoger. Hoe beter een dak is geïsoleerd hoe hoger die temperatuur kan oplopen. Het verbeteren van de reflectie heeft als effect dat de warmtestraling in belangrijke mate wordt weerkaatst, waardoor het dak veel minder warm wordt. Een lagere omgevingstemperatuur heeft een gunstig effect op het rendement van de op een dak te plaatsen zonnepanelen. In die zin kan een witte coating een bijdrage leveren, maar ook hier geldt de vraag of dat nodig is. Er is immers een beter alternatief in de vorm van een witte bitumineuze toplaag.

Levensduur en overlagen

Een aantal coatingfabrikanten claimt dat met het aanbrengen van de coating de levensduur van de dakbedekking wordt verlengd. Er zijn echter signalen dat het tegendeel waar lijkt te zijn. De coatings zijn vaak relatief star ten opzichte van de flexibiliteit van de dakbedekking. De twee lagen zullen dus los van elkaar uitzetten en krimpen. Dat vermindert de hechting van de coating en belemmert het flexibele gedrag van de dakbedekking. Bovendien is de coating meestal niet waterdicht. Dat betekent dat er water onder de coating komt. Bij vorst zou dat kunnen bevriezen en de coatinglaag kunnen breken. We zien in de praktijk na verloop van tijd ook veel craquelé in de coating.

Een unieke eigenschap van bitumineuze dakbedekking is dat de dakbedekking bij het naderen van einde levensduur van de toplaag tot tweemaal kan worden overlaagd. Daarmee wordt de levensduur van de dakbedekkingsconstructie tweemaal kan worden verlengd. Het aanbrengen van een coating maakt het doorgaans onmogelijk dat de bitumineuze dakbedekking wordt overlaagd. In plaats van de levensduur te verlengen wordt die juist beperkt.

Milieu-effecten

Producten die in aanraking komen met hemelwater, grondwater of oppervlaktewater en die een zekere minerale content hebben moeten aantoonbaar voldoen aan wettelijke milieueisen. Daarop is BRL 9327 ‘De milieuhygiënische kwaliteit van bitumineuze afdichtingsmaterialen’ van toepassing. Alle KOMO-gecertificeerde bitumineuze dakbedekkingen moeten tevens beschikken over het BRL 9327-certificaat, waarmee wordt aangetoond dat wordt voldaan aan de wettelijke milieueisen. Een aantal coatings en met name die een verbetering van het brandgedrag aanbieden hebben een minerale content. Of ook alle coatings voldoen aan de wettelijke milieueisen is onduidelijk.

Kansen van recycling

De bitumenbranche zet zich al een paar decennia is voor recycling van dakbedekking. Er wordt ingezet op mechanisch bevestigen, waardoor de dakbedekking bij einde levensduur kan worden gescheiden van de isolatie. De branche toont al jaren aan dat het goed mogelijk is dat gebruikte dakbedekking onder voorwaarden prima kan worden gerecycled. In de praktijk gebeurt dat al en dat zal de komende jaren steeds meer toenemen.

De voorwaarden om recycling mogelijk te maken hebben met name betrekking op de zuiverheid van de dakbedekking. Verontreinigingen uit het verleden, zoals contaminatie met teerresten en asbest in pasta’s en kitten, vormen een no-go voor recycling. Met de tijd zijn er steeds minder daken waarin dat speelt en nemen de kansen voor recycling toe. Met het aanbrengen van een coating wordt de kans op recycling op zijn minst sterk gereduceerd zo niet verkeken. Alle inspanning die wordt gedaan om circulair te bouwen ten spijt.

Garantie

Ten slotte is het van belang te vermelden dat met het aanbrengen van coating overeenkomstig de voorwaarden van de fabrikant de garantie op de dakbedekking vervalt. Dat geldt uiteraard binnen de garantietermijn van doorgaans tien jaar. Het is daarom van belang in alle gevallen dat een coating wordt overwogen het advies van de fabrikant van de dakbedekking in te winnen. De leden van ProBitumen zijn daar graag toe bereid.